Tradities in de gemeente Duiven: De processie

Tradities en Gebruiken
Typography
  • Smaller Small Medium Big Bigger
  • Default Helvetica Segoe Georgia Times

DUIVEN/GROESSEN/LOO - In de maand augustus besteden we aandacht aan de kermis en de bijbehorende processie.

Met zowel het schuttersfeest in Loo als in Duiven in aantocht, proberen we een uitleg te geven omtrent deze tradities.

Processie

Het woord processie is afgeleid van het Latijnse processio, dat is een feestelijke omgang of optocht. Men herkent erin het Latijnse woord "procedere", dat voortschrijden of voortgang betekent.

Veelvuldig werd (en wordt) ook wel het woord "omgang" en bijvoorbeeld in de Liemers "omdracht" gebruikt; een omgang staat ook symbool voor de levensgang van mens.

  • bakkerkoenen
  • bodyware
  • mytilini
  • bosman
  • terheerdttweewielers
  • clematis
  • bakhuus

Processies en bedevaarten hebben met elkaar te maken. Meestal komen bedevaartgangers samen in een plaats waar eens bijvoorbeeld een sacramentswonder heeft plaatsgevonden, of een miraculeus beeld wordt vereerd.

De bedevaartgangers formeren een stoet en trekken dan in processie naar de kerk of kapel voor een verering. In de bekende Mariabedevaartplaats Kevelaar kan men dat bijna dagelijks nog zien.

 

Processies in de gemeente Duiven:

Groessen  Eerste zondag na Pinksteren
Loo  Eerste zondag na de 15e augustus
Duiven Laatste zondag in augustus

 

Processie Groessen (film)

Processie Loo (film)

Processie Duiven (film)

Duiven

De pastoor van de St. Remigiusparochie in Duiven kreeg in 1754 een bedrag van fl. 20,- voor het trakteren van de buurtgeestelijken tijdens de kermisdagen.

WapenDuivenzij assisteerden tijdens de processie op de laatste zondag in september, voorafgaande aan het feest van de kerkpatroon, op 1 oktober. Anderhalve eeuw later werd nog altijd een processie gehouden in de gemeente Duiven en zal deze traditie ook in de toekomst worden gekoesterd.

Gelet op de opkomst van bezoekers en belangstellenden, is de processie in de gemeente Duiven ook 'vandaag de dag' een op waarde geschatte traditie.

Gezicht op Duiven omstreeks 1900
 Duiven omstreeks 1900

 

Een oud-inwoner van Duiven vertelde in 1952 in een streekblad hoe hij omstreeks 1900 de processie te Duiven had meegemaakt:

Geboortig uit Duiven. Één der weinige uitverkoren en bevoorrechte plaatsen in ons lieve vaderland.

Waar een openbare sacramentsprocessie nog gehouden worden, moet ik elk jaar met genoegen en stichting terugdenken aan die zo met het dorp en mijn jeugd onverbrekelijk verbonden plechtigheid.

de Woerd met "meien" afgezet

Het feestelijk "gruungemaakte" en bevlagde dorp, de processieweg om de havezate de Ploen en de Woerd met "meien" afgezet. De rustaltaren, de geur van bloemen en wierook, die ik als misdienaar uit de eerste hand had.

het laatste rustaltaar

De vele priesters in het wit en paramenten, de oude "vaandels", de fanfare, de terugkeer op de rijksstraatweg in de kom van het dorp bij het toenmalige Instituut Geubbels. De dichte kramen en kermisspullen en het laatste rustaltaar in de vestibule van het huis van "Otten de brouwer", waar pastoor Rutjes uit Angeren het "Liber Generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham" met sonore stem indrukwekkend ten gehore bracht.

beierende" kerkklokken

Er is sinds de tijd, waarin ik achtmaal als misdienaar de processie meemaakte wel een en ander aan de plechtigheid veranderd en verbeterd, maar het zal wel een hoogtepunt gebleven zijn van het kerkelijk leven in de parochie. Langs de malse weilanden van het Broek drongen door de fanfare, de gezongen liederen, het rozenkransgebed en het ruisen der peppels de klanken van de "beierende" kerkklokken.

  • calamita
  • weijers
  • hollandenbarrett
  • presentart
  • kruidvat
  • boeketteriehoekje
  • reezo
  • bakkerbart
  • brainwash
  • shoeby
  • primera
  • thestone
  • satisfashion
  • hema
  • poelierkoens
  • genwgezondheidswinkel
  • HiziHair
  • terstal
  • telecombinatie
  • amikappersduiven
  • pronto
  • etos
 

Aan beieren heb ik mij nooit gewaagd...

Dat "beieren"  was onze carillonbespeling. Aan "beieren" heb ik mij nooit gewaagd; ik kon wel "kleppen" en luiden en deed dat herhaaldelijk, aan het ene dikke touw van de meest foto: www.ogduiven.nlgebruikte klok en soms aan de twee dunnere van de andere. Het moet omstreeks de dood van Deken Westerman of althans omstreeks 1900 geweest zijn, dat ik mijn nieuwsgierigheid niet kon bedwingen om eens te zien, hoe dat "beieren" in zijn werk ging. Veel indruk maakte het blijkbaar niet, al blijft mij een vage voorstelling bij van aan elkaar verbonden klepels.

Drie generaties waren de Starings broedermeester. Met sjerp en staf waren zij in de stoet markante verschijningen; mede verantwoordelijk voor ordelijk verloop van de processie". De belangstelling voor dit eeuwenoude kerkelijk feest is nog steeds groot.

Ook vele niet-kerkelijke komen kijken. Op 15 augustus 1956 trok in Duiven voor de hoogmis nog een kleine processie met het Allerheiligste rondom de kerk en over de straat. De processie die elk jaar op de laatste zondag van augustus door een deel van Duiven trekt, is niet alleen een aardig stukje folklore. Zij speelt een belangrijk rol in het leven van menig Duivenaar...

bron: theo-goossen-zevenaar.webnode.nl en www.ogduiven.nl

Processie Duiven 1980

Hieronder een impressie van de processie in Duiven in het jaar 1980. Het jaar van koning Henk Peer en Annie Otten. Daags na deze processie werd Arnold Gerritsen koning van schutterij Onderling Genoegen in Duiven. Wederom een fraaie reportage van dhr. Toon van Kempen uit Duiven.

 
  • Processie Duiven 1980 | foto: dhr. Toon van Kempen
  • Processie Duiven 1980 | foto: dhr. Toon van Kempen
  • Processie Duiven 1980 | foto: dhr. Toon van Kempen
  • Processie Duiven 1980 | foto: dhr. Toon van Kempen
  • Processie Duiven 1980 | foto: dhr. Toon van Kempen
 

Groessen

In het midden van de 16e eeuw wordt het houden van processies in Groessen vermeld.

De Grote Omdracht in Groessen vindt jaarlijks op Drievuldigheidszondag, de zondag na Pinksteren plaats.

Groessen wapen.svgOmstreeks 1910 werd de processie steeds luisterrijker. Dat kwam onder meer door de invloed van de bekende paus Pius X die een groot vereerder van het H. Sacrament was en sterk de veelvuldige communie voor kinderen vanaf 7 jaar bevorderde.

De processie in Groessen trok en trekt in ongeveer een uur vanuit de kerk volgens een traditionele route door het dorp en weer terug naar de kerk, waarbij het Allerheiligste wordt rondgedragen langs de huizen en de velden. In 1989 waren er ruim 450 personen, die aan de processie deelnamen.

Heilig Hartbeeld in GroessenOp 10  juni 2001 (Drievuldigheidszondag) droeg in Groessen een vrouwelijke pastor de monstrans. Misdienaars, acolieten en burgerlijke hoogwaardigheidsbekleders liepen er omheen. In de Liemers zijn het meestal de vendeliers van de schutterij, die het baldakijn (met eronder de pastor) escorteren.

De belangstelling voor de processie in Groessen is de laatste jaren niet minder geworden.

Processie Groessen (film)

Loo

Het Loofeest, gehouden vanwege de verering van O.L.Vrouw van het H. Hart in Loo, werd sinds ca. 1875 tot ongeveer 1960 gevierd.

op de laatste zondag van juli was er een plechtige hoogmis, opgedragen door de pastoor.

wapens3Daarna hield, ongeveer sinds 1899, een missiepater (MSC) uit Arnhem een lange preek, bij slecht weer in de kerk, bij goed weer in het bosje. Het buske was toen nog in de oorspronkelijke staat met in het midden een vijver en daarachter een bult, waarop een groot H. Hartbeeld stond met zijwaarts uitgestrekte armen. De predikant stond op deze bult, bij het voetstuk van het beeld, en de parochianen stelden zich op rond de vijver. 

Na de preek werd een sacramentsprocessie  gehouden, over het kerkhof en achter door het buske langs de Mariakapel. Op zondag 31 juli 1949 werd er in Loo een kleine sacramentsprocessie gehouden in het bosje met predikatie door een pater Kapucijner.

Processie in LooDeze processie werd telkenjare gehouden ter ere van O.L. Vrouwe van het H. Hart. Er vonden toen ook bedevaarten naar Loo plaats vanuit de omringende parochies. Het Loofeest raakte in onbruik in de tijd van pastoor Dellemijn, maar het is niet exact bekend in welk jaar.

In 1997 werd opnieuw begonnen, na het lof, met mini-processies in de maanden mei en oktober. De Looënaren en gelovigen uit Duiven en Groessen liepen van de kerk naar  de Mariakapel op het kerkhof.  Het H. Hartbeeld is vervangen door een simpel houten kruis.

Op de zondag na de 15 augustus (Maria Hemelvaart) nemen de inwoners van Loo en de van geboorte Looënaren deel aan de jaarlijkse processie en kermis.

Processie Loo (film)

Geschiedenis

In Rome kende men reeds vroeg bid- en boeteprocessies, gericht op de bescherming van de stad of het welslagen van de oogst.

In de 6de en 7de eeuw ontwikkelde zich nog een ander soort processie: de feestelijke rondgang met relieken van heiligen, ontstaan uit de plechtige overbrenging van relieken van martelaren en belijders uit de kerkhoven naar de kerken in de stad.

De meest uitbundige processies ontstonden in de tijd van de barok, waarvan in de zuidelijke landen nog altijd specifieke voorbeelden bestaan: feestelijke broederschaps- of gildeprocessies (met vaandels), bedevaartprocessies en vooral de sacramentsprocessies op of rond Sacramentsdag.

  • gamma
  • amazingoriental
  • leenbakker
  • makro
  • kartbaan
  • westhoff
  • ikea
  • pavert
  • fourseasons
  • woonexpress
  • staples
  • praxis

Processieverbod

Tijdens het bewind van de Oostenrijkse keizer-koster was het in de Oostenrijkse Nederlanden per keizerlijk edict op het einde van de 18e eeuw en het begin van de 19e eeuw niet toegestaan om processies te organiseren. Ook in Nederland was gedurende lange tijd (1848 tot 1983) een processieverbod van kracht.

In de 21ste eeuw wordt er diepgaand onderzoek gedaan in Vlaanderen naar het immateriële aspect van een processie, die vaak al eeuwen wordt georganiseerd door de plaatselijke gemeenschap.

Sommige processies worden beschouwd als van uitzonderlijk belang voor de plaatselijke cultuur, en kennen naast de ondersteuning van de kerkelijke overheid ook ondersteuning van de burgerlijke overheid. Naast een groot aantal bedevaarders komen vaak ook veel toeristen en heemkundigen processies bewonderen.

  • remigiuskerk1915
  • andreas2
  • kerkloo

Sacramentsprocessie

In de katholieke traditie is de belangrijkste processievorm de sacramentsprocessie. Hierbij wordt het Allerheiligste Sacrament in een monstrans door de priester plechtig rondgedragen onder een baldakijn.

De monstrans met het Heilig Sacarament wordt dan vaak enige tijd op een rustaltaar geplaatst voor aanbidding. Daarnaast bestaan er ook boetprocessies (bijvoorbeeld in Veurne), paardenprocessies (bijvoorbeeld in Hakendover) en jubelprocessies.

Ook zijn er processies ter ere van heiligen, waarbij relieken worden meegedragen. Een zeewijding gaat vaak gepaard met een processie. Bij de processies dragen misdienaars (ceroferarii) een flambeeuw ter flankering van het processiekruis en het Allerheiligste Sacrament. Andere gelovigen dragen vaandels met een afbeelding, symbool, logo of opschrift.

bron: wikipedia

 
Abonneer u nu op onze nieuwsbrief!

mediq