20
zo, okt

foto: RCE | P. van Galen

W.O. II
Typography
  • Smaller Small Medium Big Bigger
  • Default Helvetica Segoe Georgia Times

ARNHEM - Sperfort Westervoort | W.O.II

In de categorie W.O.II (Tweede Wereldoorlog) besteden we op Duuve.nl aandacht aan onderwerpen in de gemeente Duiven en omliggende gemeenten die van betekenis zijn, of zijn geweest, voor inwoners in de gemeente Duiven gedurende de Tweede Wereldoorlog.

Redactie Duuve.nl | 09-09-2019 11:19:50
Artikel delen:
advertentie

Beleg van IJsseloord

In de 16e eeuw lag ter hoogte van het hedendaagse knooppunt IJsseloord (google maps), de splitsing van de Rijn en de IJssel. Op dit strategische punt lag in die tijd de schans IJsseloord (lees meer). In 1585 had de Spaanse veldheer Francisco Verdugo (lees meer) de schans ingenomen. De Graaf van Nieuwenaar en Meurs verscheen op 6 oktober dat jaar met achttien compagnieën Engelse en Duitse soldaten voor de schans en sloegen daar hun beleg.

Fort IJsseloord bij Arnhem in de 17e eeuwHet Beleg van IJsseloord (lees meer) vond plaats tussen 6 en 15 oktober 1585 en was onderdeel van de Tachtigjarige Oorlog (lees meer) tussen Arnhem en Westervoort. Na een belegering van zeven dagen capituleerde de Spaanse bezetting.

Deze schans raakte vanaf 1673 in verval en was halverwege de 18de eeuw vrijwel verdwenen. Na de niet uitgevoerde plannen uit 1821 voor een nieuw werk, werden in 1864 gelden vrijgemaakt voor een nieuw fort: het sperfort Westervoort op de spoorlijn Arnhem - Emmerich.

advertentie

Sperfort

Een sperfort (zie luchtfoto) is een bijzonder soort fort. Het bestaat uit een geïsoleerd gelegen zelfstandig staand bouwwerk of een via tunnels (zie foto) onderling verbonden complex van bunkers of kazematten voor de beheersing van een belangrijke doorgang naar of toegang tot een gebied.

Tweede Wereldoorlog

filmclip: Nederlands Instituut voor Militaire Historie

10 mei 1940

Fort Westervoort is in 1865 gebouwd ten oosten van Arnhem als onderdeel van de IJssellinie die dienst deed tot in 1940 (niet te verwarren met de IJssellinie uit de Koude Oorlog). Anders dan de naam suggereert is het fort gelegen in de gemeente Arnhem. Het fort is in 1940 de locatie geweest van de eerste gevechtshandelingen op Nederlands grondgebied. Op 10 mei 1940 om 4.45 uur wordt vanuit het fort de brug over de IJssel opgeblazen (bekijk foto) door Adjudant Van Viersen (lees meer) om zodoende de Duitse invasie te stuiten.

Ongeveer 15 Duitse militairen bevonden zich op de brug ten tijde van de explosie. Tijdens de Tweede Wereldoorlog is het fort in Duitse handen. Aan het einde van de oorlog geven de Duitse bezetters zich snel over na een zware beschieting.

  • 001
  • Luchtopname van het fort door de Royal Air Force op 12-9-1944
  • Nederlandse militairen bewaken de Westervoortse spoorbrug in 1940
  • De door Nederlanders opgeblazen spoorbrug bij Westervoort op 10 mei 1940
  • Het terreplein van fort Westervoort met de op 10 mei 1940 afgebrande barakken
  • Het Fort in augustus 1980 | Gelders Archief | 1560 - 4362 | Public Domain Mark 1.0 licentie
  • Het Fort in augustus 1980
  • RCE | 216.619 | foto: P. van Galen | 08-1980
  • Aanleg Pleijbrijg tussen 1985-1987
  • Viaduct oude Zevenaarseweg omstreeks 1994
  • IJsseloord in de 17e eeuw
  • Gelders Archief | 1560 - 503 | Public Domain Mark 1.0 licentie
  • Gelders Archief | 1560 - 4360 | Public Domain Mark 1.0 licentie
  • Gelders Archief | 1560 - 4364 | Public Domain Mark 1.0 licentie
  • Gelders Archief | 1560 - 4362 | Public Domain Mark 1.0 licentie
  • Gelders Archief | 1501-04-18847 | CC0 1.0 licentie
  • Gelders Archief | 1501-04-18853 | CC0 1.0 licentie
  • RCE | 216.619 | foto: P. van Galen | 08-1980
  • Gelders Archief | 1524-6908 | CC0 1.0 licentie
  • Gelders Archief | 1526-2387 | CC-BY-4.0 licentie | Piet Veeren

Na de oorlog - heden (2019)

Na de oorlog is een gedenksteen (bekijk foto) geplaatst voor de 14 gevallen soldaten bij de gevechtshandelingen rond het fort tussen 10 en 14 mei 1940. Later is er een verkeersweg (zevenaarseweg) naast de spoorweg gekomen waar het hoofdgebouw, naast de spoordijk, onder leed. Bij de aanleg van de Pleijweg (bekijk foto) in de jaren 80 van de 20ste eeuw is de omgeving van het fort drastisch veranderd. Desondanks heeft men het fort zo veel mogelijk intact gehouden en is het met enige moeite nog te bereiken via de Schaapdijk.

Omdat de Pleijweg rakelings lang het fort gaat, wat een schrikreactie bij automobilisten teweeg zou kunnen krijgen, is het fort door kunstenaar Wim Korvinus (lees meer) in 1983 voorzien van hoge bijmuren. Anno augustus 2012 is het hele terrein zwaar overwoekerd en dichtgegroeid met onder andere hoge Brandnetels en Japanse duizendknoop en is de bebouwing en de gedenkplaats moeilijk te bereiken.

Anno 2018 is rond het fort de vegetatie gemaaid en zijn de muren ontdaan van graffiti. De tunnel onder spoor en Zevenaarseweg is open waardoor ook de gedenksteen aan de zuidzijde kan worden bereikt. Anno 2019 wordt er in opdracht van de gemeente Arnhem een haalbaarheidsonderzoek gedaan  naar de herbestemming van fort Westervoort. (lees meer)

bron: Wikipedia

advertentie

Artikelafbeelding

Bronnen en meer informatie

Spannende Geschiedenis
Tweede Wereldoorlog
Westervoort 1940
Wim Korvinus

 

advertentie

  • fjk
  • garage nijland
  • hubo maassen
  • newyorkpizza
  • palm groessen
  • van loon finance
  • witjes groessen